"Yahoo"-д юу тохиолдов оо?

2010 оны 8-р сар 

1998 онд "Yahoo" манай компанийг худалдан авснаар би тэнд ажилладаг болсон юм. Тэгэхэд би яг дэлхийн төвд зогсож байгаа юм шиг санагдаж билээ. Энэ компани их хэргийг бүтээх байсан юм. Өнөөгийн "Google"-ийн бүтээсэн шиг.

Юу нь буруу болов? Тэр буруу зүйлс нь "Yahoo"-д олон жилийн өмнөөс, бараг л компани анх байгуулагдсан үеэс эхлэлтэй. 1998 онд намайг "Yahoo"-д анх ажилд ороход тэр бүгд аль хэдийнээ илэрхий болсон байсан юм. "Google"-ийн гаргаагүй "Yahoo"-гийн хоёр алдаа байдаг юм. Тэр хоёр нь:

Univision TV Injector (Шинэчилсэн: 2014-08-17)

Өмнө нь бичиж байсан Univision TV-д үнэгүй сувгууд үзэх, хөтөлбөр буцааж үздэг скриптээ userscripts.org руу хуулсан байсан ч даан ч ажиллахаа больжээ. Хамгийн харамсалтай нь би эх кодоо хуулсныхаа дараа устгачихсан юм. Ингээд олон хүний хүсэлтээр дахин бичлээ. Скрипт суулгах заавар өмнөх нийтлэлүүдтэй адил болно.

Скриптийг эндээс татаж авч болно.

Тэгсэн чинь загвараа сольчихдог байна аа, хө. Их дажгүй болгочихсон байна шүү. Таалагдлаа.

Шинэчилсэн скриптийг...

Terminator-ыг эхний (default) терминал болгох (Ubuntu)

"Terminator" гэдэг нь нэг цонхонд олон терминал нээж болдог терминал юм. Энэ нөхрийг хэрэглэхээс өмнө табууд юм уу цонхууд үүсгээд л нөгөө хэддээ төөрөөд л байдаг байсан. Юутай ч энэ нөхрийг суулгахдаа:

Ubuntu-д EXE файлыг ажиллуулах анхны (default) програм нь WINE биш бол

$ echo 'application/x-ms-dos-executable=wine.desktop' >> ~/.local/share/applications/mimeapps.list

Ж, Ч, Ш гурвын ард дандаа И бичдэг хүмүүст

Кирилл монгол бичгийн дүрэм

Дүрэм 27

Ж, ч, ш-ийн дараах эгшиг:

• Эр, эм ямар ч үгийн дунд орсон ж, ч, ш гурвын дараа балархай эгшиг бичих шаардлага гарвал дандаа и эгшиг бичнэ. Жишээлбэл: ажил, ашиг, ишиг, хөгжил, учир, дэвших гэх мэт.

Өсөж үү? Өсч үү?

Фэйсбүүкийн "Зугаатай хэл шинжлэл" гэдэг групт дээрх асуултыг тавьсан байна; "Өсөж үү? Өсч үү?". Тэгээд 1983 онд зохиогдсон Ц.Дамдинсүрэн, Б.Осор нарын "Монгол үсгийн дүрмийн толь"-ийг http://mn.wikipedia.org/wiki/Кирилл_монгол_бичгийн_дүрэм хаягаас харлаа. Хэчнээн вики ч алдаагүй оруулсан шиг байдаг юм. Энд нийт 64 дүрэм байна. Тэгэхээр зөв дүрмээ хайж олох шаардлага гарлаа. Ингээд хайсаар хамгийн түрүүнд олдсон дүрэм бол "Балархай эгшгийн дүрэм" бүлгийн "Дүрэм 18"-д:

Заримдаг гийгүүлэгч нь заримдаг гийгүүлэгчийн дараа орохдоо сүүлчийн заримдаг нь өмнөө буюу хойноо аль хэлэгдэх талдаа заавал эгшигтэй бичигдэнэ. Жишээлбэл: модот, модтод, хожид, хождох, бусад, бусдад, эзэд, батад, ахад, лацад, мөчид, хойшид, буцаж, эцэс, ачит, анжис гэх мэт.Гажилт: Заримдаг гийгүүлэгчийн дотроос с, х үсгийн дараа т, ч үсэг өмнө хойноо эгшиггүй орж болно. Жишээлбэл: туст нөхөр, түүхт он, усч хүн, түүхч эрдэмтэн гэх мэт.

Дээр дүрмийн үндсэн хэсгээр нь:

өс+ж=өсөж болж байна.

Гэтэл гажилтыг нь авч үзвэл:

өс+ч=өсч гэж бичиж мөн болж байгаа юм.

Дүрэм 18-ын хувьд өсөж, өсч хоёр хоёулаа зөв болж таарлаа. Тэгтэл нэг үгийг олон янзаар бичнэ гэдэг байж болшгүй зүйл юм. Тиймээс энэ хоёрын аль нэг нь л яг зөв нь байх ёстой. Тэгвэл эндээс мөрдөж гарах нь өс гэдэг үгэнд -ж залгадаг уу? -ч залгадаг уу? гэдэг асуулт юм. Дахиад дүрмээсээ хайя.

Дүрэм 40:

Нөхцөл үйлийн зэрэгцэх хэлбэрийн –ж, -ч нөхцөлийг үгэнд залгахдаа:

• Эгшгээр төгссөн үгийн хойно –ж нөхцөлийг бичнэ. Жишээлбэл: хурааж, гүйцээж, манаж, харайж, орхиж гэх мэт.

• Заримдаг гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд зөвхөн –ж бичнэ. Жишээлбэл: бодож, хатаж, буцаж, оршиж, дасаж, бялхаж, гацаж, засаж, дуусаж, нисэж гэх мэт.

• Эгшигт гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд ихэвчлэн –ж бичих боловч хааяа -ч бичих удаа бий:

Ингэхээр "өс" буюу заримдаг гийгүүлэгчээр төгссөн үгэнд -ж залгадаг болж "өсөж" гэж бичих нь зөв боллоо. "Усч" гэдэг үгтэй адилтгаж "өсч" гэж бичнэ гэж зарим хүмүүс хэлж байсан. "Усч" гэдэгт залгасан -ч нь нөхцөл үйлийн зэрэгцэх хэлбэрийн -ж, -ч нөхцөл биш учраас "Дүрэм 40" биелэхгүй юм.

10 жил Монгол хэл гэдэг хичээл заалгуулчхаад одоо л дүрмээ харж байдаг, би гэдэг хүн бас ичмээрээ. Хөөрхий!